Rust roest: laat je brein niet met pensioen gaan!

rust roest van akker vindt 2016

Rust roest: vroegpensioen is niet fijn voor je brein

Veel mensen kijken uit naar een welverdiend pensioen: eindelijk al die dingen doen waar je nooit aan toe kwam en genieten van de welverdiende rust is vaak het achterliggende idee. Het Zwitserlevengevoel van lekker luieren op een zonnig strand en vooral niet teveel hoeven. Of dat nou zo slim is, is maar de vraag. Heel veel onderzoek wijst namelijk in de richting dat wanneer jij met pensioen gaat, je brein dat ook doet. Dus iedereen die heel hard spaart om een paar jaar eerder te ‘mogen’ stoppen, moet misschien een rondje omdenken doen naar ‘mogen doorwerken’. Natuurlijk zijn er meerdere smaakjes voor handen: je kan ook zorgen dat je mentaal en fysiek actief blijft wanneer je eenmaal met pensioen bent gegaan. Natuurlijk kan je ook na je pensioen nog deels blijven werken. Dat kan bijvoorbeeld via een gespecialiseerd uitzendbureau of als zzp’er.

Te vroeg met pensioen is fysiek en mentaal niet zo goed voor je

Onder andere de wetenschapper Calvo geeft in The Washington Post aan dat zijn ‘Should I stay or should I go’ nog lopende onderzoeksproject tot nu toe laat bijvoorbeeld zien dat stoppen met werken een negatief effect heeft op je cognitieve vaardigheden. Wanneer je op je zestigste stopt is dat niet zo fijn voor je brein, wanneer je op je vijftigste je baan gedag zegt om met pensioen te gaan, is dat nog een stuk beroerder voor je bovenkamer. Het onderzoek kijkt niet alleen naar de effecten voor het brein, maar ook naar algehele gezondheid, chronische aandoeningen, dagelijkse activiteit en mobiliteit en nog zo wat dingen. Mensen die (veel) eerder dan gemiddeld met pensioen gaan voelen zich eenzaam en niet verbonden met anderen in je omgeving. Jij kan wel zin hebben om iets leuks te gaan doen en je vrienden bellen, maar die zijn wel aan het werk en hebben geen tijd. Tegen de tijd dat zij met pensioen gaan en jou bellen, hoeft het voor jou al niet meer. Je loopt domweg niet meer gelijk op met de mensen om je heen en je loopt in zekere zin voor in de levensfase waar je in zit. Dat klinkt al met al natuurlijk niet zo gezellig natuurlijk.79325796

If you snooze you lose: soms zelfs al vóór je pensioen!

Ook uit ander onderzoek (Rohwedder & Willis, 2010) waar de cognitieve vaardigheden van mensen van voor in de zestig uit verschillende westerse landen (onder andere ons kikkerlandje) in kaart werden gebracht door geheugentestjes kwam het negatieve breineffect naar voren. Sterker nog: je hoeft nog niet eens echt formeel met pensioen te zijn voor je brein om zich er al op in te stellen! Blijkbaar kan je mentaal al eerder met pensioen dan dat je afscheid hebt genomen op je werk en je collega’s hebt bedankt voor de prettige samenwerking. Pro-actief op de verkeerde manier dus!

Houd je brein en je lijf ook duurzaam inzetbaar ná je pensioen!

De verschillende deskundigen geven aan dat het doen van een kruiswoordpuzzel uit de krant je brein niet echt op peil houdt. Om je brein ook na je pensioen zo goed mogelijk in conditie te houden, moet je jezelf wel écht uitdagen, misschien een nieuwe taal leren, of ervoor zorgen dat je nieuwe technologische vaardigheden erbij leert. Er zijn zelfs voorbeelden van mensen die besluiten om nog een serieuze studie te volgen of om na hun pensioen alsnog een proefschrift te schrijven. Over uitdaging gesproken. Hoe dan ook: zorg ervoor dat je in beweging blijft. Niet alleen fysiek, maar activeer ook die grote grijze massa in je bovenkamer. Dan is de kans groot dat je langer bewust kan genieten van je welverdiende pensioen wanneer je eenmaal zover bent. Lekker toch?!

vroegpensioen is niet fijn voor je brein van akker vindt 2016

 

Advertenties

Spreek leidinggevenden aan op negatieve houding naar oudere medewerkers

Het is alom bekend: de pensioenleeftijd gaat omhoog en we moeten allemaal langer doorwerken tot we 67 of 68 jaar oud zijn. Dat is allemaal mooi, maar op dit moment gaan de mensen gemiddeld nog ruim voor de oude pensioengerechtigde leeftijd van 65 met pensioen, laat staan dat ze doorwerken tot hun 67e of 68e.

Gemiddelde pensioenleeftijd gaat omhoog
Gemiddelde pensioenleeftijd Nederlandse werknemers 2000-2012 Van Akker Vindt 2013

De gemiddelde pensioenleeftijd van werknemers is volgens het CBS sinds het begin van dit millennium gestaag is toegenomen van voor in de 60 tot 63,6 jaar in 2012 (zie ook de grafiek).


Er zijn nogal wat variabelen die bepalen tot wanneer mensen kunnen en willen werken, zoals bijvoorbeeld de gezondheid van de individuele werknemer en de mate waarin hij zijn werk als zwaar ervaart. Ook de werkcontext waarin de werknemer functioneert is belangrijk: je bent immers wel of niet inzetbaar in die werkcontext. Uit onderzoek blijkt dat de houding van de leidinggevende naar de werknemer daarbij belangrijk is.

Self-fulfilling prophecy

Duurzame inzetbaarheid is vooral mensenwerk. Hierbij is niet alleen een individuele benadering van belang , maar is ook de houding van de direct leidinggevende cruciaal. Volgens Van der Heijden (2011) bijvoorbeeld, leidt een negatieve houding ten opzichte van 40-plussers van direct leidinggevenden en andere leden van het managementteam tot self-fulfilling prophecy. Dit leidt tot minder aandacht voor duurzame inzetbaarheid binnen de organisatie en in het verlengde daarvan ook tot minder mogelijkheden voor zittende oudere medewerkers om zich verder te ontplooien in hun loopbaan. Door de negatieve houding waar ze mee te maken hebben, raken de werknemers zelf ook minder gemotiveerd om deel te nemen aan bijvoorbeeld opleidingsmogelijkheden. Het negatieve beeld van de manager wordt bevestigd en de negatieve spiraal bevestigd en versterkt.

Investeer in een gunstig sociaal klimaat op het werk

Ook Ybema, Geuskens en Oude Hengel (2009) benadrukken het belang van sociale steun van de leidinggevende als voorwaarde voor een werknemer om langer werkzaam te blijven. Verder wijzen zij op de noodzaak om als werkgever te investeren in een gunstig sociaal klimaat op de werkplek. Directe managers en hun houding hebben dus een sterke invloed op de inzetbaarheid van hun medewerkers. Daarnaast spelen leidinggevenden een essentiële rol in het verschaffen van mogelijkheden om de werk-privébalans en de inzetbaarheid te bewaken. Zolang leidinggevenden hun oudere medewerkers voortijdig afserveren en op een zijspoor zetten zullen diezelfde medewerkers niet gemotiveerd zijn om te blijven werken en dat is begrijpelijk.

Bij goed werkgeverschap hoort het serieus nemen van medewerkers

Het is natuurlijk eeuwig zonde wanneer die negatieve spiraal niet wordt doorbroken. Bij goed werkgeverschap hoort dat de medewerkers van die organisaties serieus worden genomen als mens. Een medewerker is meer dan een zogenaamde menselijke hulpbron (‘human resource’) die ‘gemanaged’ dient te worden, maar een individu met eigen dromen en eigenaardigheden, die ook een individuele benadering verdienen. Wanneer mensen zich gesteund en serieus genomen voelen en aangemoedigd worden om aan zich zelf te blijven werken, zullen ze het meer naar hun zin hebben in het werk. Dat is goed voor de onderlinge sfeer binnen de organisatie én voor de employability voor de medewerker in kwestie en eigenlijk gewoon ook een kwestie van fatsoen.

Stel vooroordelen bij leidinggevenden aan de kaak

Als je dus met de inzetbaarheid van je medewerkers aan de slag gaat in de organisatie zorg dan voor serieus opgezet beleid met voldoende draagvlak binnen alle gelederen van de organisatie. Zorg voor voldoende kennis en maak direct leidinggevenden bewust van de nut en noodzaak van dat inzetbaarheidsbeleid. Wanneer leidinggevenden een negatieve houding naar oudere werknemers hebben, spreek ze daarop aan en neem onterechte vooroordelen weg door hen de feiten te presenteren. De steun van direct leidinggevenden is onmisbaar om binnen een organisatie beleid om medewerkers inzetbaar te houden te laten slagen. De leidinggevende kan immers sociale steun bieden en feedback geven aan medewerkers en er zo aan actief bijdragen aan de inzetbaarheid van zijn medewerkers. Om te beginnen kunnen zij ervoor te zorgen dat zij zich bewust worden of zijn van het belang van hun eigen inzetbaarheid. Daarnaast kunnen leidinggevenden hun medewerkers ook de ruimte bieden om zichzelf te blijven ontwikkelen, zodat zij op hun beurt in staat zijn om op een prettige en gezonde manier te blijven werken tot zij te zijner tijd alsnog met pensioen gaan. 

De steun van direct leidinggevenden is onmisbaar om binnen een organisatie beleid om medewerkers inzetbaar te houden te laten slagen. Van Akker Vindt 2013

Gerelateerde berichten