Een paar levenslessen van oude wijzen of wijze ouderen

levenslessen van oude wijzen of wijze ouderen Van Akker Vindt 2016

In dit blog heb ik het al verschillende keren gehad over ouderen op de arbeidsmarkt en dat zelfs die veertigers soms al als ‘te oud’ worden gezien. Absurde toestanden. In het vorige blog ging het over de inzichten van mensen die terug keken op hun leven. Ik blijf nog even een blog lang in de hoek van de oude wijzen of wijze ouderen. Ruim duizend ouderen die nog vol in het leven stonden werden geïnterviewd door geriater Karl Pillemer. Hij bevroeg deze oudere medemensen over hun visie op relaties, werk, leven, kinderen en persoonlijk geluk. Pillemer heeft er een boek vol over geschreven en dat ga ik hier niet doen, dus ik pik die dingen eruit die ik het meest relevant vind voor dit blog. Dat je vooral met iemand een relatie moet beginnen die veel op je lijkt en hoe je kinderen moet opvoeden laat ik dus even links liggen. Hier de adviezen van de ‘oudjes’:

Kies werk op basis van intrinsieke motivatie en niet voor het geld

Choose a job you love and you will never have to work a day in your life. Van Akker Vindt 2016Op internet zie je hem weleens voorbij komen: “Choose a job you love and you will never have to work a day in your life.” De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat ik daar nogal nuchter in ben. Voor veel mensen is werk gewoon werk en ik zie weleens cijfers voorbij komen dat negen op de tien medewerkers niet bevlogen zouden zijn. Degenen die wel bevlogen zijn, horen blijkbaar tot het topje van de ijsberg dat inderdaad van hun baan houdt. Ook voor bevlogen mensen is werk nog steeds werk zou ik denken, maar dan in ieder geval werk dat ze veel meer biedt dan alleen geldelijk gewin.

Wat ik wél geloof, is dat je je werk zou moeten kiezen op basis van de intrinsieke waarde. Er is tal van onderzoek dat uitwijst dat boven een bepaalde standaard mensen niet speciaal gelukkiger meer worden van meer geld. De oudjes uit het onderzoek gaan zelfs nog een stap verder en beweren dat hoe meer je verdient, hoe ongelukkiger je ervan wordt! Dat is een vrij boude stelling. De gedachte erachter is dat je voor al dat geld toch echt moet ‘werken’ waar je dat niet zou doen wanneer je werk doet waar je van houdt. Wat die oudjes zeggen is dus ook ongeveer wat ik lees over de generatie Y, die vooral voor de intrinsieke waarde van het werk gaat. Lijkt me een verstandige keuze en hoewel er vast wel verschillen zijn tussen generaties, denk ik dat er genoeg anderen zijn die er zo over denken. Ook ik als exponent van de generatie X! Net als de bevraagde senioren geloof ik ook dat je jezelf moet gunnen om alsnog die leuke baan met de nodige autonomie te vinden waar je je ei in kwijt kan en dat je niet alleen moet werken aan je vakkennis maar ook aan je emotionele intelligentie.

Ga vaker op reis, dat is goed voor je relativeringsvermogen Van Akker Vindt 2016

Krijg geen spijt en vergeef anderen

Leven zonder spijt achteraf lijkt volgens Pillemer vooral een neveneffect te zijn van trial and error, dus leren door dingen uit te proberen en soms ook te falen. Hoewel veel van de ondervraagden iets zeiden over leven zonder spijt, gaven ze tegelijkertijd ook aan dat dit voor veel mensen niet haalbaar is. Ik heb de details er niet bij gezocht, maar je zou je afvragen of deze mensen dan vinden dat ze wijzer zijn dan anderen als velen van hen dit denken? In dat geval is niks menselijks ook de oudjes niet vreemd.

Wat ze wel aangeven, is dat het belangrijk is dat ze hebben geleerd zichzelf en anderen met al hun beperkingen, missers en teleurstellingen te accepteren en waar nodig vergeven. Die vergevingsgezindheid is niet alleen zodat mensen zich er makkelijk van af kunnen maken, maar vooral om het eigen leven wat lichter te maken. Te lang stil staan bij alle fouten en wat er mis is gegaan, kost onnodig veel tijd en energie die ook op een prettigere manier had kunnen worden aangewend. Vergeving is een vorm van het loslaten van wat achter je ligt en ruimte te maken voor het heden. Verder vinden ook deze oudere mensen (net als in het vorige blog) het belangrijk om eerlijk naar zichzelf en anderen te zijn en je gevoelens te uiten. Verder wordt vaker op reis gaan aangehaald als iets om zeker te doen. maak je niet teveel zorgen Van Akker Vindt 2016Als reisliefhebber kan ik het daar alleen maar hartgrondig mee eens zijn. Reizen biedt avontuur, een venster op de wereld en het nodige relativeringsvermogen. Ook wij polderklagers hebben het ondanks ons gezeur echt niet zo slecht, zeker niet wanneer we ons leven vergelijken met mensen die de pech hadden om in een minder welvarend of veilig land geboren te worden.

Kies voor je geluk

Kiezen voor geluk kwam ook in het vorige blog al aan de orde. Geluk is iets wat we ondergedompeld in de dagelijkse beslommeringen lijken te vergeten. Ook hier halen Amerikaanse senioren aan dat het geluk in hun zelf zit en ze daar zelf verantwoordelijk voor zijn. Geluk moet volgens deze mensen dan ook niet afhangen van dingen buiten hen zelf. Dit is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Weinig mensen zijn zo verlicht dat ze niet zo nu en dan een keer uit het veld geslagen worden door iets wat hen overkomt. Het kan verkeren, kortom. Ten slotte adviseren de ouderen nog om je te richten op de korte termijn, je niet teveel zorgen te maken, te genieten van de kleine dagelijkse dingen en om vertrouwen te hebben. Wie kan het daar nou mee oneens zijn?!

genieten van de kleine dagelijkse dingen Van Akker Vindt 2016

 

Advertenties

Vraagje: voor wie leef jíj eigenlijk?

Voor wie leef en werk je Van Akker Vindt 2016

In mijn vorige blog schreef ik over een onderzoek dat onder andere uitwees dat vooral mensen die meer werken dan ze zelf het liefst willen, daar negatieve psychische effecten van ondervinden. Op dat blog kwam een reactie van een voormalige collega, die zei dat politici mensen best mogen oproepen om meer te werken en dat mensen die in deeltijd werken soms ook meer willen werken om hun inkomen op peil te brengen. Laat ik helder zijn: politici mogen roepen wat ze willen. Ook zij leven in een (relatief) vrij land. En natuurlijk snap ik dat er mensen zijn die meer willen werken om voldoende inkomen te genereren. Ik heb nergens gepropageerd dat iedereen in deeltijd zou moeten werken, maar wél dat mensen hun eigen keuzes moeten maken en tenslotte constateerde ik dat Nederland als kampioen deeltijdwerken door de bank genomen behoorlijk gelukkig is.

Aanzwengelen vaderlandse economie als individueel levensdoel?

Aanzwengelen vaderlandse economie als levensdoel Van Akker Vindt 2016Vooral het laatste zinnetje in de reactie dat meer werken goed is voor de economie is bij me blijven hangen. De vraag is natuurlijk waartoe wij op aard zijn en of het aanzwengelen van de vaderlandse economie voor mij en anderen in dit land op individueel niveau de reden voor ons bestaan op deze aardkloot is. Ik maak mezelf in ieder geval graag en met overtuiging wijs dat het laatste niet zo kan zijn. Als je ook met minder dan een voltijds baan in je levensonderhoud kan voorzien en vrije tijd en vrijheid belangrijker vindt dan geld op de bank, lijkt mij dat een keuze die je vrijelijk en weloverwogen moet kunnen maken. Dat kan ik zelf vinden op basis van mijn persoonlijke waarden en dat kan ik vinden op basis van het aangehaalde onderzoek. Maar misschien is er nog wel iets wat de moeite waard is om hier aan te halen.

Op hun sterfbed wensen mensen dat ze dingen anders hadden gedaan Van Akker Vindt 2016

Op hun sterfbed wensen mensen dat ze dingen anders hadden gedaan

Een paar jaar geleden ging een bericht van een de palliatief verpleegkundige Bronnie Ware viral. Daarin schreef Bronnie over een aantal zaken waarvan mensen op hun sterfbed aangaven spijt te hebben. Op nummer twee stond dat vrijwel alle mannen (het ging om een generatie waarin zij vrijwel altijd de kostwinners waren) achteraf wensten dat ze minder hadden gewerkt en meer tijd aan de mensen om zich heen hadden besteed. Voor deze mensen is het ergens natuurlijk ontzettend tragisch dat zij te laat tot dit inzicht zijn gekomen om er nog iets aan te kunnen doen. Misschien zijn wij die hiervan kennis nemen het wel aan hun en zeker ook aan onszelf schuldig om daarvan te leren en bewuster om te gaan met de tijd die we hebben op deze aardkloot en deel ik de top vijf van dingen waar mensen spijt van hadden op hun sterfbed nog maar eens.Ter lering en ter aanpassing zullen we maar zeggen, want vermakelijk is het niet wat mij betreft. Daarom hier nog eens de top vijf van dingen waarvan mensen op hun sterfbed aangaven dat ze die graag anders hadden gedaan:

  1. Ik zou willen dat ik de moed had gehad om mijn leven naar mijn eigen inzicht te leiden in plaats van het leven te leiden dat door anderen werd verwacht

Aanzwengelen economie als individueel levensdoel Van Akker Vindt 2016Dit was het meest algemene en meest voorkomende punt van spijt. Wanneer mensen beseffen dat hun leven ten einde loopt, krijgen mensen een duidelijk beeld van al die dromen die niet in vervulling zijn gegaan. De meeste mensen hadden nog niet eens de helft van hun dromen vervuld en beseften op hun sterfbed dat dit samenhing met de keuzes die ze hadden gemaakt, of juist hadden nagelaten te maken.

Zo goed en kwaad als het soms gaat, probeer ik mijn dromen en wensen al na te jagen. We hebben immers niet het eeuwige leven en we blijven niet altijd gezond. Dus doe de dingen die je wilt, zolang het nog kan en je gezondheid het nog toelaat. Dat kan zomaar veranderen. En mocht een wild plan mislukken? Nou dan weet je in ieder geval dat je het hebt geprobeerd. Lijkt mij nog altijd aangenamer om dat te constateren, dan op je sterfbed te denken ‘had ik maar…’

  1. Ik zou willen dat ik niet zo hard had gewerktAanzwengelen economie als levensdoel Van Akker Vindt 2016

Zoals gezegd gaven alle mannen dit aan op hun sterfbed. Ze hebben hun kinderen niet zien opgroeien en hebben het gezelschap van hun geliefde gemist. Ook de vrouwen vonden dit jammer, maar de meeste vrouwen van die generatie waren geen kostwinners. De mannen vonden het zonder uitzondering jammer dat ze zoveel tijd en energie hadden gestopt aan hun werk.

Je hebt zelf invloed op hoe je je leven inricht en je kan daarin bewuste keuzes maken. In dit blog heb ik bijvoorbeeld al eens aandacht besteed aan kleiner leven in tiny houses, zodat je minder kosten maakt en dus ook minder hoeft te werken. Met de ruimte die dat maakt in je leven, ben je gelukkiger en vrijer om keuzes te maken gebaseerd op je eigen waarden en voorkeuren.

  1. Ik zou willen dat ik de moed had gehad om mijn gevoelens meer te uiten

Je kunt de wind niet veranderen, maar wel de stand van je zeilen. Van Akker Vindt 2016Veel mensen onderdrukken hun gevoelens en emoties om de lieve vrede te bewaren. Daardoor hadden veel mensen zich neergelegd bij een middelmatig leven waarin ze nooit zijn geworden wie ze hadden kunnen worden. Bij veel mensen ontstonden ziektes die te maken hadden met de verbittering en wrok die ze voelden.

Je kunt de wind niet veranderen, maar wel de stand van je zeilen. Je hebt de reacties van anderen niet in de hand, maar wel die van jezelf. Mensen zullen niet altijd goed kunnen omgaan wanneer je eerlijk zegt wat je vindt, maar in veel gevallen zal uiteindelijk de onderlinge verhouding in positieve zin veranderen. Als de relatie niet in positieve zin verandert, zal de persoon in kwestie waarschijnlijk uit je leven verdwijnen. Hoewel dat pijnlijk kan zijn, ben je ook dan uiteindelijk beter af. Win win dus.

  1. Ik zou willen dat ik contact met mijn vrienden had gehouden

Veel mensen beseffen het belang van hun vriendschappen niet tot het einde van hun leven in zicht komt en op dat moment kan je ze niet altijd meer traceren. Veel van de patiënten van Bronnie Ware waren zo opgeslokt geraakt door hun eigen leven dat ze belangrijke vriendschappen hadden laten verwateren.

Iedereen heeft het druk en het kan heel makkelijk gebeuren dat vriendschappen op de achtergrond raken en verwateren. Geld en status zijn voor mensen op hun sterfbed niet langer belangrijk, ook niet als dat eerder wel zo was (of leek!) Natuurlijk willen mensen op hun sterfbed goed zorgen voor de mensen die achterblijven, maar uiteindelijk draait het toch om liefde en waardevolle relaties met anderen.

  1. Ik zou willen dat ik mezelf had toegestaan gelukkiger te zijnlekker gek doen Van Akker Vindt 2016

Ook deze spijtbetuiging kwam blijkbaar veelvuldig voor. “Veel mensen beseffen niet dat geluk een keuze is”, vindt Ware. “Mensen bleven hangen in oude patronen en gewoonten. Angst om ingesleten gewoonten te doorbreken, maakte dat ze zichzelf en anderen voorhielden dat ze tevreden waren, terwijl ze eigenlijk graag eens heel hard wilden lachen of eens lekker gek hadden willen doen.”

Ik heb het gelukkig zelf nog niet verleerd om lekker domme dingen te doen, thuis of in de openbare ruimte. Als je timing goed is, kan je zomaar meemaken dat ik een dansje doe in een winkel. Dat komt niet vaak voor, maar als het moment zich aandient, laat ik me niet weerhouden door de meningen van anderen. Veel mensen zijn bezig met wat anderen wel niet van je zullen denken, maar wanneer je terugkijkt op je leven dat bijna ten einde is, is dat helemaal niet meer van belang. (En nu dus ook niet!)

Ik kan het alleen maar eens zijn met de conclusie van Ware:

Life is a choice Van Akker Vindt 2016‘Life is a choice It is YOUR life.
Choose consciously, choose wisely, choose honestly.
Choose happiness’

Life is a choice Van Akker Vindt 2016

Oftewel: je hebt keuzes, het is JOUW leven. Maak bewuste keuzes, maak wijze keuzes, maak eerlijke keuzes. Kies voor geluk. Ik zou nog willen toevoegen: kies voor je eigen geluk. Je leeft maar een keer, dus maak er wat van!

Kies voor jouw geluk. Je leeft maar een keer, dus maak er wat van! Van Akker Vindt 2016

Tiny houses en een pleidooi voor groots leven

tiny houses groots en klein leven Van Akker Vindt 2015

Een paar weken geleden stuitte ik voor het eerst op het fenomeen tiny houses. Een student zag namelijk tiny houses als mogelijke oplossing voor dakloosheid. De hele scriptie heb ik niet gelezen, maar ik was wel gefascineerd door het plaatje wat erbij stond. Op het plaatje stonden een rijtje minieme poppenhuisjes bij elkaar. Nog wat verder zoekend op het wereldwijde web kwam ik erachter dat tiny houses niet alleen maar hele kleine huisjes zijn, maar dat er met name in de Verenigde Staten een hele beweging achter zit. The tiny house movement, vrij vertaald de kleine huisjes beweging en een rondje Googlen levert een arsenaal aan voorbeelden op van kleine moderne huisjes, woonwagens, tot huisjes die stiekem lijken te zijn weggelopen uit de Efteling toen even niemand keek of waar op elk moment een hobbit uit kan opduiken.

Wonen in een huisje zo groot als een studentenkamer

Tiny house van binnen Van Akker Vindt 2015Mensen wonen niet alleen in tiny houses omdat ze zo schattig zijn, of omdat de bewoners in kwestie arm zijn of geen andere opties hebben. Het is een bewuste keuze om kleiner te leven: om te beginnen letterlijk. Waar een gemiddeld huis in Amerika al gauw zo’n 200 vierkante meter groot is, doen de mensen in de tiny houses het met veel minder, laten we zeggen ongeveer tussen de 15 en 30 vierkante meter per huisje. Niveautje studentenkamer dus, maar dan in de vorm van een heus huisje. Veel van de tiny house-bewoners bouwen zo’n huisje zelf. In sommige gevallen staan ze op wielen in verband met wetgeving die (natuurlijk) van staat tot staat verschilt, maar dat is niet per se zo bij alle kleine huisjes.

Kleiner wonen: wat cijfers

Kleiner leven is dus niet een kwestie van armoede of gebrek aan keuzes, maar juist het gevolg van het maken van keuzes. In de kleine huisjes wonen vaker dan gemiddeld mensen met een academische opleiding. Waar van de gewone huiseigenaren in de VS een kleine 30 procent hypotheekvrij leeft, geldt dat voor 7 op de 10 kleine huisjes-bewoners. Waar een gemiddeld huis ruim 270 duizend dollar kost, kost een klein huisje gemiddeld minder dan een tiende van dat bedrag en dan hebben we het nog niet eens gehad over de hypotheekrente! Kleiner wonen is goedkoper wonen, zoveel is logisch.tiny houses pleidooi voor grootser levern Van Akker Vindt 2015

Alleen de dingen om je heen die je écht nodig hebt

Met zo’n klein huisje moet je ook andere keuzes in je leven maken. Om überhaupt in een klein huisje te kunnen wonen, zul je je hoeveelheid spullen moeten beperken of terugbrengen. Er is alleen plek voor de dingen die je echt nodig hebt en echt beslist in je huis wilt hebben. Je zult dus slim moeten omgaan met de beperkte ruimte die je hebt. Maar er zijn genoeg handige trucjes en woonwarenhuizen die je daarmee kunnen helpen.

Klein leven gooit je leven open

Een andere directe consequentie van de keuze om kleiner te leven in een klein huisje en het feit dat je daar minder geld voor nodig hebt, betekent ook dat je in de positie bent om andere keuzes te maken. Je hoeft je niet een slag in de rondte te werken om die enorme stapel bakstenen elke maand af te betalen. Je kan dus kiezen voor werk dat minder goed betaalt (maar waar je wel blijer van wordt), minder zeker is (leuk voor zp’ers en flexwerkers) of de keuze maken om minder te werken en andere dingen te doen die je hart je ingeeft. Niet langer bezig zijn als goed consument zoveel mogelijk te besteden om de economie draaiende te houden zoals veel economen en politici voorstaan, maar bezig met zinvol leven. Mij spreekt dat wel aan.

Groots klein leven uit je rugzak

Sommige tiny houses lijken zo ontsnapt uit de Efteling Van Akker Vindt 2015Zelf heb ik als student en daarna lang klein geleefd, in studentenhuizen, dus altijd gedoe over rekeningen, schoonmaken enzovoort. Dus dat was een minder ideale variant. Later als backpacker leefde ik langere tijd met alleen een rugzak en wist ik lang niet altijd ’s ochtends waar ik ’s avonds zou slapen. Er zijn mensen voor wie dat drie keer niks is, maar ik was wel gelukkig met dat grootse kleine leven als backpacker. Het mag duidelijk zijn: die tiny houses spreken mij enorm aan. Inmiddels woon ik in een echt grotemensenhuis en dat is ook heel fijn na al die jaren in kleine huisjes heb ik eindelijk alle ruimte, die ik mag delen met mijn lief. Maar eerlijk is eerlijk: ik vind zo’n koophuis ook een grote verantwoordelijkheid. Het maakt je leven in zekere zin een beetje zwaarder, terwijl ik eigenlijk houd van licht leven.

Zijn kleine huisjes iets voor Nederland?

Ik heb desondanks geen intentie om te verhuizen, ik woon namelijk wel heel fijn en comfortabel. Wat ik me wel heb afgevraagd is of die kleine huisjes in Nederland ook zo goed zouden werken. En hier komt de domper: ik ben bang van niet. Bij ons is er minder ruimte en grond om je huisje op te zetten is hier dus behoorlijk aan de prijs, wat het voor ons waarschijnlijk toch haalbaarder maakt om in hoogbouw te wonen. En het mooie hotel met de ogenschijnlijk gestapelde Zaanse huisjes ten spijt, lijkt het stapelen van kleine huisjes me niet zo realistisch. Tiny house in een oogopslag Van Akker Vindt 2015Bovendien wonen we, ondanks dat het flink wat kost heel vaak al kleiner dan de mensen aan de andere kant van de grote plas. Het enige wat een beetje in de buurt lijkt te komen zijn kleine studio-appartementjes en (gestapelde) containerwoningen voor (recente ex-)studenten of een strandhuisje voor een kleine groep mazzelaars.

Pleidooi voor groots leven door klein te leven

Wat wel iets voor Nederland is, is misschien het gedachtengoed dat erbij hoort. Niet alleen maar meer meer meer besteden zodat de economie weer gaat lopen, zodat we nog meer kunnen besteden, zoals de politiek bepleit, maar meer leven door minder te consumeren. Volgens mij kan het en volgens mij is het de weg voorwaarts. Ik wil niet van ons fijne huis af, maar doe er alles aan om kleiner te leven door zo snel mogelijk van die hypotheek af te komen en probeer zinvolle weloverwogen keuzes te maken. Ja dat werkt niet altijd in de praktijk, maar zonder wrijving geen glans: ik pleit voor groots leven door vooral kleiner te leven en zelf bewuste keuzes te maken! Doe je mee?

sprookjesachtig tiny house Van Akker Vindt 2015

Midlifecrisis geen voorwaarde voor zoektocht naar zingeving

Je een beetje een Easy Rider wanen en de vrijheid tegemoet rijden op een verloren zondagmiddag Van Akker Vindt 2014

Vroeger was het helder: zo ergens rond de vijftig was de tijd rijp voor een zorgvuldig getimede midlifecrisis. Ergens rond die koers maakte de gedachte zich van de man – vrouwen hadden immers de menopauze en de legenestkwestie al gekaapt- meester dat het leven eindig was en ze gemiddeld genomen minder tijd voor zich hadden dan achter zich. De balans werd opgemaakt en wellicht was de conclusie dat men niet had bereikt wat men had willen bereiken en de dromen uit hun jonge jaren waren, inderdaad, niet meer dan dromen waren gebleven. Of misschien was wel alles bereikt, goede baan, leuk huis, gezin en alles wat daar bij hoorde, maar vroeg men zich af of dit het dan was: het leven? Vroeger, u weet nog wel de tijd vóór de ‘Grote Recessie’ kocht zo’n man dan een stoere grommende motorfiets, een mooie gelegenheid om toch nog een jeugddroom waar te maken. Bovendien kon je je met zo’n machine tussen de benen alsnog een beetje een Easy Rider wanen en de vrijheid tegemoet rijden op een verloren zondagmiddag. De motor was niet alleen een stoer vormgegeven stalen ros, maar vooral ook symbool van het escapisme van de midlifer in crisis geworden. Hop de motor op: crisis afgewend. Nou ja. Sort of. Misschien. Even.

Persoonlijke crisis als katalysator voor verandering?

Maar, zoals altijd: tijden veranderen. De economie pruttelt ondanks een voorzichtig ontluikend optimisme feitelijk nog altijd als een verroeste Solex. Dus houd je als midlifer in deze onzekere tijden je hand op de knip en koop je natuurlijk geen motor. (Dit is overigens ook terug te zien – het is geen grap!- in de verkoopcijfers van motors van de RAI van augustus 2013, waar sinds 2007 een duidelijk dalende trend te zien is, maar dat terzijde). Dus moet je iets anders doen om die midlifecrisis te lijf te gaan. Maar voorkomen is beter dan genezen luidt het spreekwoord. En dat is natuurlijk niet voor niets. Misschien wordt het tijd om eens stil te staan en niet te wachten met het omgooien van het roer tot zich een crisis van welke aard dan ook aandient, hoe goed die ook als katalysator voor veranderingen kan werken.

Turbulente tijden op de arbeidsmarkt

Je hoeft immers niet in welke crisis dan ook te zitten om eens te reflecteren op je leven en je loopbaan en te kijken of de plek waar je nu bent in je leven en je werk nog bij je past. We leven in een wereld die heel erg snel verandert, met een arbeidsmarkt die minder zekerheden biedt en in Nederland bestaat uit een leger insiders (mensen met een vaste baan), outsiders (mensen die werken op basis van verschillende soorten flexcontracten) en steeds meer mensen die werken als ZP’er (zelfstandige professionals, of ZZP’ers, zo u wenst) en hun eigen broek moeten zien op te houden. Om het hoofd boven water te houden, zal je moeten zorgen dat je die vaardigheden hebt die interessant genoeg voor anderen zijn om ervoor te willen betalen en voor jezelf interessant genoeg om ze te kunnen volhouden. Daarbij maakt het uiteindelijk niet zoveel uit of dit als vaste of flexibele werknemer of als zelfstandig ondernemer is. We hebben te maken met de open grenzen in Europa, toenemende mondialisering en technologische ontwikkelingen waarvan we nauwelijks kunnen overzien waar ze eindigen en wat dat betekent voor ons persoonlijke en werkende leven. Dat vergt nogal wat van ons.

Niet wachten op een crisis om keuzes te makenEen mens hoeft immers niet lijdzaam af te wachten tot zich een quarter-, midlife- of andere crisis in het werkende of persoonlijke leven voordoet om keuzes te maken.  Van Akker Vindt 2014

Op de ontwikkelingen in de wereld om ons heen kunnen we maar in beperkte mate invloed uitoefenen. Dat schrijf ik niet omdat ik een negatief ingestelde doemdenker ben, maar omdat het gemiddelde individu realistisch bekeken niet in staat is bepaalde ontwikkelingen tegen te houden. Wat een individu wél zelf kan, is zijn(*) houding ten opzichte van die snel veranderende wereld te bepalen en waar nodig veranderen. Hij kan, al dan niet met hulp van derden, proberen zichzelf, zijn wensen en vaardigheden zo goed mogelijk te leren kennen. Hij kan zijn eigen keuzes maken. Hij kan bepalen wat hij belangrijk vindt in het leven en ook nadenken over welke rol hij wil spelen in die wereld en wat daarvoor nodig is. Een mens hoeft immers niet lijdzaam af te wachten tot zich een quarter-, midlife- of andere crisis in het werkende of persoonlijke leven voordoet om keuzes te maken. Een crisis helpt om het roer om te gooien en dat blijkt wel uit een lezing die ik vorig jaar bijwoonde. De jonge vrouw die de lezing gaf stelde dat ‘haar burn-out het beste was dat haar was overkomen’, omdat het haar tot noodzakelijke keuzes hadden gedwongen, waardoor ze haar werk en leven na de burn-out als rijker en leuker ervoer. Good for her, natuurlijk, maar ik gun mensen dat ze toch iets eerder stilstaan bij wat goed en zinvol voor henzelf is. Niet maar werken, werken, werken tot er een spaak in de wielen komt of een motor moet worden aangeschaft voor het nodige escapisme, maar echt even stil staan bij wie jíj bent en wat jíj wilt.

Zingeving geen exclusief domein van de mannelijke motorrijdende midlifer

In de literatuur (o.a. in Truxillo, et al. 2012) is terug te lezen dat oudere werknemers (maar vermoedelijk ook oudere mensen in het algemeen) kijken naar de tijd achter zich en de tijd die ze nog voor zich hebben in hun loopbaan en in hun leven en de balans opmaken en op zoek gaan naar meer zingeving. Ze vinden andere aspecten dan carrière maken of status minder belangrijk dan toen ze jonger waren en vinden het belangrijker of ze hun werk als zinvol ervaren. Op middelbare leeftijd worden zaken als het helpen van of zorgen voor anderen belangrijker. Net als de wens om iets terug te doen voor de maatschappij. Ik kan me dat goed voorstellen.

Tegelijkertijd begrijp ik ook uit diverse media dat jongeren vaker uitvallen uit het arbeidsproces, door stress in tijden van crisis, ze zich rond hun dertigste al afvragen of ze wel doen wat ze willen doen, enzovoort. Ook zíj zijn op zoek naar wat bij hun past en wat zij zelf als zinvol ervaren en maken keuzes in de offers die ze daarvoor wél of juist niet willen brengen. Zingeving is dus niet meer zuiver het domein van de mannelijke midlifer die zijn centjes investeert in een stoere motorfiets.

De piramide van Maslow beklimmen

In een maatschappij als de onze willen we het liefst allemaal doorklimmen naar de top van de de piramide van Maslow en komen tot volledige zelfontplooiing. Voor de behoefte en het komen tot die zelfontplooiing hoeven we niet meer eerst vijftig te worden. Het helpt als je soms even tijd neemt om te reflecteren over wie je bent, waar je bent en wie en waar je wilt zijn. Even stilstaan om achterom te kijken en om daarna ook in alle rust vooruit te kunnen kijken.

En jij?

Sta jij weleens stil? Gewoon, zomaar? Ook als er niet een acuut probleem is dat aangepakt moet worden? En zou dit geen goed moment zijn om dat (weer?) eens te doen?

(*) Overal waar ‘hij’ of ‘hem’ staat, mag je natuurlijk ook ‘zij’ of ‘haar’ lezen, enzovoort.

In een maatschappij als de onze willen we het liefst allemaal doorklimmen naar de top van de de piramide van Maslow en komen tot volledige zelfontplooiing Van Akker Vindt 2014

Gerelateerde berichten

Mandela

Nelson Mandela 1918-2013 - Van Akker Vindt 2013

Ik ben niet van het openbare rouwbeklag, maar wil toch een paar woorden wijden aan Nelson Mandela. Toen ik gisteravond hoorde dat Mandela op 95-jarige leeftijd overleden was, was ik daar wel even stil van. Ik ben opgegroeid met Mandela, de discussies over apartheid, het boycotten van Zuid-Afrika en het lied ‘Free Nelson Mandela‘ van Special AKA.

In de eerste klassen van de middelbare school raakte ik steeds meer geïnteresseerd in het wezenlijke onrecht dat racisme is. Ik deed er een spreekbeurt over, luisterde naar Public Enemy’s ‘It Takes a Nation’ en las ik boeken van Adriaan van Dis over de situatie in Zuid Afrika en later stapels boeken van Alice Walker. Toen ik in de bovenbouw zat en een middag vroeg thuis kwam uit school zag ik in een speciale televisie-uitzending Nelson en Winnie hand in hand de vrijheid tegemoet treden. Ontroerd keek ik toe.

Mandela werd president en een held voor meerdere generaties. Ondanks dat is er in Zuid Afrika nog steeds heel veel te winnen. Ik hoop dat zijn dood niet een stap terug betekent, maar mensen zal aanzetten om in zijn geest verder te timmeren aan een democratische staat waar iedereen mag zijn wie hij of zij is en de kans krijgt zich te ontplooien. Ik geloof niet in hemels en hiernamaalsen, maar als ze bestaan, verdient Mandela wat mij betreft een ereplaatsje. Ik hoop dat Mandela en waar hij voor stond niet vergeten worden.

Daarom op deze plek mijn kleine eerbetoon voor een bewonderenswaardige man.

Nelson Mandela-Van Akker Vindt 2013

Nelson Mandela (1918-2013)

 

Zwartepieten over Zwarte Piet

Zwartepieten over Zwarte Piet - Van Akker Vindt 2013

Je kan er de klok op gelijk zetten. Elk jaar in de winter slap geouwehoer rond een wak op de route voor de Elfstedentocht zodra het een keer vriest. En elk jaar de vaste discussie over of Zwarte Piet racistisch is tegen de tijd dat de bomen kaal worden. Tot dit jaar hield ik me er niet zo mee bezig en had ik hetzelfde beeld dat veel Nederlanders volgens mij hebben. Namelijk: ik heb nooit racistische associaties gehad bij Zwarte Piet. Dat was immers gewoon degene die het grote boek van Sinterklaas droeg en pepernoten strooide? Niks aan het handje dus en ik parkeerde het in de afdeling ‘Storm in een glas water’ waar ik veel in parkeer dat zich in de Nederlandse media afspeelt. Ook toen de discussie dit jaar steeds verder oplaaide had ik me eigenlijk voorgenomen me er niet in te mengen, maar ik stap daar vanaf en doe voor deze ene keer ook een duit in het zakje. Ik las namelijk zo’n anderhalve week geleden voor het eerst iets waardoor ik mijn basishouding van ‘onschuldig kinderfeestje’ en ‘mediahype’ toch moest nuanceren.

Eenzaam en ongemakkelijk bij Sinterklaas en zijn knecht

In de Volkskrant had iemand een stuk geschreven over dat zijn -dacht ik- Creools-Surinaamse vrouw zich vroeger als enige donkere kindje in de klas heel erg eenzaam en ongemakkelijk had gevoeld bij het jaarlijkse Sinterklaasfestijn. Hij had naar aanleiding van die opmerking van zijn vrouw ook een donker schoolvriendje van vroeger gebeld en die bevestigde dat het ook voor hem ook onaangenaam was om die zwartgeschminkte Pieterbazen te aanschouwen. Dat zette mij wel aan het denken. Als volwassene kan je al of niet zoiets misschien nog proberen te relativeren of zeggen dat Zwarte Piet is losgezongen van zijn historische context. Maar als kind kan je dat niet en ik kan er niet achterstaan dat die kinderen zich onnodig gekwetst worden onder het mom van ‘het is traditie’, ‘het is een kinderfeest’ of ‘het is onschuldig’.

Traditie rond Zwarte Piet schuurtZwarte Piet lijkt inderdaad wel verdacht veel op de Moorse knechten die op oude schilderijen te zien zijn - Van Akker Vindt 2013

Tegelijkertijd verbaas ik me over de felheid waar in Nederland het debat wordt gevoerd aan beide kanten. Sommigen vinden het vooral linksige p(r)ietpraat van de hoofdstedelijke grachtengordelbewoners en dat valt nog relatief mee. Maar er wordt ook niet geschuwd om de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust aan te halen en dan vraag ik me af of dat nou nodig is en of dit de meest effectieve manier is om anderen te doen inzien dat die traditionele Zwarte Piet wel degelijk een beetje schuurt. Zwarte Piet lijkt inderdaad wel verdacht veel op de Moorse knechten die op oude schilderijen te zien zijn met hun felgekleurde pofbroeken. Daar is geen ontkennen aan, ook als veel Nederlanders die associatie al heel lang niet (meer?) hebben en er verder niet zoveel mee bedoelen. Maar ook onbedoelde dingen kunnen kwetsend zijn.

‘Blijf van onze Zwarte Piet af!’

Het argument dat het een kinderfeest is en daarmee onschuldig verandert daar niets aan. Dat kan nooit een excuus zijn. Datzelfde geldt ook voor de nationalistische inslag dat het een traditie is. De enorme populariteit van de Facebookpagina Pietitie (ik vind hem ‘niet leuk’) onderstreept het gevoel van veel Nederlanders dat ze vooral van ‘onze Pieten af moeten blijven’ en dat het een traditie is en aan tradities moet je blijkbaar niet komen. Dat is natuurlijk een beetje schijnheilig want wij van de polder zijn niet te beroerd om met onze domineementaliteit anderen op hun fouten te wijzen.

Traditie als argument wordt selectief gebruikt

We vinden het volkomen logisch dat er geen zogenaamde heksen meer worden verbrand en kunnen ons niet voorstellen dat dat ooit wél zo was. En terug in onze tijd zijn we in het algemeen bepaald niet gecharmeerd van tradities zoals bijvoorbeeld de walvisjacht in IJsland en Japan, vrouwenbesnijdenis in verschillende Afrikaanse landen of stierenvechten in Spanje. In die gevallen zijn we -how convenient- wél van mening dat het feit dat het een traditie betreft, deze gebruiken niet rechtvaardigt en dat we deze zaken niet ethisch kunnen verantwoorden in deze tijd. 

We zijn niet gecharmeerd van tradities zoals stierenvechten in Spanje - Van Akker Vindt 2013Maar als het op een open debat over Zwarte Piet aankomt, zijn we een stuk minder redelijk en rationeel. Jammer, want volgens mij hebben de critici wel degelijk een punt. Ondanks dat vraag ik me ook af of dit debat nou iets is waar de VN zich in moet verdiepen en hoe objectief het onderzoek van een werkgroep is als die blijkbaar op voorhand haar mening al klaar lijkt te hebben.

Alles bij het oude houden vanwege goede herinneringen?

Ik begrijp de ophef wel, veel Nederlanders hebben er nooit bij stilgestaan welk gevoel Zwarte Piet kon oproepen bij onze donkergekleurde medelanders. Veel mensen hebben namelijk zelf goede herinneringen aan Sinterklaas en Zwarte Piet en willen vooral dat dat zo blijft. De Sinterklaastraditie wordt bovendien typisch Nederlands ervaren en dat anderen daar kritiek op hebben, valt niet altijd in goede aarde. Dat snap ik wel. Maar toch wil ik aan al die leukvinders van ‘Pietitie’ eens vragen of ze zich een beetje kunnen proberen in te leven in mensen die zich wél gekwetst voelen. Zo moeilijk is dat toch niet om je voor te stellen? Zijn onschuld, kinderfeest en traditie dan echt argumenten die dat rechtvaardigen?

Loslaten van gewoonten die niet meer werken

Los van wat ik vind en wellicht een minderheid van grachtengordeldwellers, denk ik dat met de doorlopende discussie het draagvlak voor Zwarte Piet uiteindelijk zal afkalven en Zwarte Piet ofwel zal verdwijnen ofwel veelkleurige collega’s krijgt. Ik denk niet dat dat erg is. Als mens en als volk laten we wel vaker ingesleten gewoonten los die in na verloop van tijd niet meer werken. Zo gaan die dingen nou eenmaal. Maar wat moeten we er in de tussentijd mee? Ik zou het jammer vinden als mensen die als Zwarte Piet de straat op gaan, straks worden opgepakt omdat ze racistisch zouden zijn. Ook als er mensen zijn die dat zo ervaren, is dat – daar ben ik van overtuigd- niet de intentie van het merendeel van de Pieten in kwestie. Misschien kunnen we komen tot een mooie overgang door stukje bij beetje wat meer gekleurde Pieten aan Sint’s assistententeam toevoegen.
Kinderen maakt het helemaal niets uit welke kleur de helpers van Sinterklaas hebben - Van Akker Vindt 2013Kinderen maakt het helemaal niets uit welke kleur de helpers van Sinterklaas hebben en die vinden het prima als er ook blauwe, roze of groene Pieten zijn. Het zijn de volwassenen die stennis maken. Niet de kinderen. 

Zoek een vorm die voor álle kinderen een feest is

Ik denk dat het een kwestie van tijd is voor we als volk hierop terugkijken en ons – net als bij die heksenverbrandingen – niet meer kunnen voorstellen dat we ooit Zwarte Piet zo hebben bevochten. We zullen ons erover verbazen dat we niet konden inzien dat anderen er wel een probleem mee konden hebben. Misschien duurt het tien of twintig, of misschien veertig jaar voor het zover is. Ik kan niet in de toekomst kijken, maar ik denk dat die ontwikkeling uiteindelijk onafwendbaar is in een multiculturele globaliserende wereld. Laten we ervoor zorgen dat we een vorm vinden waarbij Sinterklaas en zijn knechten voor álle kinderen een feest zijn, daar zijn we niet slechter mee af volgens mij. En om nog even terug te komen op die Elfstedentocht uit het begin van dit stukje: van de traditie om de kranten ermee vol te schrijven en journalisten naast wakken te parkeren zodra het een keer vriest, kunnen we probleemloos integraal afscheid nemen. Daarvan zal werkelijk níemand wakker liggen. 

Laten we ervoor zorgen dat we een vorm vinden dat Sinterklaas en zijn knechten voor álle kinderen een feest zijn Van Akker Vindt 2013

Gerelateerde berichten

De populairste: een tussenstand van dit blog na 10 duizend bezoekjes

De populairste - een tussenstand van dit blog na 10 duizend bezoekjes Van Akker Vindt 2013

Nog geen jaar geleden schreef ik het eerste bericht voor dit blog. Het ging over de positie van Jolande Sap en GroenLinks. Een paar uur na publicatie maakte Sap haar vertrek bij GroenLinks bekend. Voor de goede orde: ik denk niet dat er sprake was van een oorzakelijk verband. Jolande Sap is inmiddels min of meer vergeten en ook GroenLinks lijkt uit ieders vizier te zijn verdwenen.

Dat geldt niet voor dit blog: eind mei gaf ik de tussenstand na 5 duizend bezoekjes en somde ik de 10 populairste berichten tot dan toe op. Nog geen vier maanden later kan ik de meest gelezen berichten na ruim 10 duizend bezoekjes voor jullie op een rij zetten. Dank jullie wel voor jullie interesse en natuurlijk hoop ik hier mooie dingen te blijven delen die zich ook in jullie belangstelling mogen verheugen.

Hier dan de 10 populairste berichten na 10 duizend bezoekjes:

  1. Deze banen verdwijnen vóór 2025 door technologische ontwikkelingen
  2. Oudere werknemer heeft last van negatieve beeldvorming
  3. Sociaal akkoord: is de vakbeweging onderdeel van de oplossing of van het probleem?
  4. Direct leidinggevende heeft de sleutel tot duurzame inzetbaarheid in handen
  5. Interview: Wajong: Anne leeft met labels – deel 1 van 2
  6. Vierkantjes en rondjes- over de (r)evolutie van het aanpassen van de taak en functie aan de werknemer in plaats van andersom
  7. Smartphonegebruik negatief voor werk-privébalans en gezondheid
  8. A girl named Poekelien
  9. Interview: Wajong: Anne leeft met labels – deel 2 van 2
  10. Nevermind de Polen! Robots nemen ons werk over!