#Tegendebakker: de zzp’er als welwillende hobbyist?

bakkerij Van Akker Vindt 2015

Bijna elke dag komt er een moment dat ik me op Twitter begeef. Zo ook vandaag en ik kwam een paar retweets tegen met de hashtag #tegendebakker. Ze waren prikkelend en ik heb me dan ook ernstig verkneukeld. Ernstig ja, want eigenlijk is de boodschap die er achter schuilt eigenlijk te gek voor woorden en ook voor mij herkenbaar. Het eerste waar ik aan moest denken was “Tekeningen rekeningen” van striptekenares Maaike Hartjes. Zij verpakt haar adviezen voor freelance illustratoren in pakkende stripjes, die ook heel vaak gaan over opdrachtgevers die van alles vragen, maar er als het een beetje lukt niet voor willen betalen.

‘Het is goed voor je exposure..’

Ik ben al een tijdje fan van die stripjes van Maaike, ook omdat ik het wel herken: of ik niet even gratis een leuke tekst kan leveren, een advies of een beleidsplan ‘omdat ik zo leuk schrijf’, of omdat mijn visie zo aanspreekt. Ik wil daar niet arrogant over zijn: natuurlijk is een complimentje leuk, maar met complimentjes (of boekenbonnen, of flesjes wijn e.d.) kan ik natuurlijk zelf ook de hypotheek niet betalen. Of men biedt mij dan ‘exposure’, het zou goed voor mij zijn wanneer ik gratis teksten schrijf, of dat men mijn teksten ongevraagd op de webstek van de eigen organisatie kopieert. Sindsdien staat de melding dat men mijn teksten niet mag opnemen vermeld op dit blog.

Blijkbaar is een boekenbon mooi zat

Ook op andere plekken merk ik dat men vrij makkelijk met de tijd en kennis van zzp’ers omgaat. Ik weet dat er veel mensen bijvoorbeeld opdraven voor een gastcollege op een hogeschool voor een boekenbon of een flesje wijn. boekenbon vanakkervindt 2015En laat ik helder zijn: als die zzp’ers dat zelf prima vinden, of het belangrijk vinden om hun kennis te delen met een nieuwe generatie professionals, heb ik daar niets op tegen. Ik deel ten slotte ook om niet mijn kennis, inzichten en meningen op dit blog en soms ook in vakbladen. Dat doe ik omdat ik dat zelf wil en dat initiatief ligt bij mijzelf. Maar wat ik wél gek vind, is dat degenen die mensen vragen voor gastcolleges, spreekbeurten en andere opdraafacties het blijkbaar normaal vinden om de professionals in kwestie op te laten draven voor alleen een flesje wijn, boekenbon of een schrale reiskostenvergoeding. Andersom vind ik het gek dat er blijkbaar genoeg zelfstandige professionals zijn die dat toelaten, maar dat is misschien een ander blog.

Wat je nooit #tegendebakker zou zeggen

Hoe dan ook: ik heb me behoorlijk verkneukeld met #tegendebakker en ook een aantal van die tweets geretweet. Ik heb begrepen dat de hashtag, gelanceerd door @frankahummels inmiddels trending is. Ik op mijn beurt ben gestopt met het retweeten van die tweets, maar wel begonnen aan dit stukje.

Een kleine bloemlezing

Laat ik beginnen met een paar voorbeelden van #tegendebakker tweets, die gaan over dingen die wél tegen freelancers worden gezegd, maar waarvan niemand het in zijn hoofd zou halen om het tegen de bakker te zeggen:

@Haluschi:
We willen graag je schilderij als afbeelding in onze wetenschappelijke publicatie. Uiteraard hebben we er geen budget voor. #tegendebakker

@rianneklazinga:
Betalen? Oh. Ah. Ok. Nou ja, ik dacht: dat broden bakken is toch een soort hobby he? En we kennen elkaar viaviaviavia, dus… #tegendebakker

@arjanelfassed:
‘nee, voor dat brood is geen budget. we kunnen alleen je reiskosten vergoeden.’ #tegendebakker

@dseastermar:
een boekenbon is ook leuk en hoeft u niet op te geven aan de belasting #tegendebakker

@vandervlies:
Let wel, ik laat nog 4 andere bakkers een brood bakken. De lekkerste koop ik. #tegendebakker

@PierreSpaninks:
Ik neem deze mee zonder te betalen. Als je daar niet over zeurt kom ik misschien nog eens bij je terug. #tegendebakkertwitter vanakkervindt 2015

@jndkgrf:
Er zijn genoeg kneuzen die het wel op onze voorwaarden doen #tegendebakker

Komt het voor de bakker? Vragen voor de professionals

Natuurlijk zijn dit maar enkele uit de -veronderstel ik- inmiddels honderden tweets die zijn gedeeld met deze hashtag. Ik gaf al aan dat het eigenlijk opvallend is, dat zoveel zelfstandigen akkoord gaan met de soms blijkbaar absurde voorwaarden die de opdrachtgever stelt. Ik veronderstel dat degenen die zo enthousiast aan het twitteren zijn geslagen hier niet bij (willen) horen, maar dat de praktijk weerbarstig kan zijn. Daarom heb ik een paar vragen voor de zelfstandige en andere professionals:

1. Hoe jullie zzp’ers en andere professionals omgaan met dit soort verzoeken en eisen. Je zult immers niet altijd in de positie zijn een opdracht af te wijzen.

2. Verder ben ik nieuwsgierig naar hoe vaak jullie hier tegen aan lopen. Komt het heel vaak voor?

3. Hoe kijken jullie aan tegen jullie concullega’s die wellicht wél met plezier opdraven voor dat flesje wijn of die boekenbon? Zijn dat hobbyisten, of werken zij aan hun netwerk en is het een vorm acquisitie?

Ik ben benieuwd naar jullie reacties, beste zzp’ers en andere professionals!

zzp vanakkervindt 2015

Advertenties

17 gedachtes over “#Tegendebakker: de zzp’er als welwillende hobbyist?

  1. Geachte Sippy,
    Bij deze dan mijn toelichting op mijn boude stelling.
    Ik ben 30 jaar zelfstandig ondernemer geweest; zzp-er dus. Ik was fotograaf en dat was toen nog een volwaardig beroep.
    Ik heb aan de gekste verzoeken van mijn opdrachtgevers moeten, rennen, vliegen, buigen, barsten, kruipen en wat dies meer zij. De klant is koning en wie betaalt bepaalt.
    Vanaf 2005 2006 werden opeens steeds meer mensen zzp-er.
    Omdat het leuk was directeur te spelen, omdat het een extra zakcentje betekende naast je reguliere baan, omdat je je baan kwijtraakte of omdat je graag van je hobby je beroep wilde maken.
    Door de digitalisering werd opeens iedereen fotograaf en schreef zich linea recta na aanschaf van een spiegelreflex in bij de KvK.
    Niet gehinderd door smaak of kunde stortte al die newbee’s zich op de markt die in snel tempo totaal verziekt raakte. De prijzen implodeerden en veel fotografen deden hun werk voor “naamsvermelding”.
    Veel klanten en opdrachtgevers hadden ook de ballen verstand van beeld en zo konden de goedkoopste zzp-ers hun klussen binnenhalen.
    Een kaalslag in de fotografie was het gevolg want elke beetje amateur was opeens topfotograaf en zzp-er.
    Dat effect speelde ook in tekstschrijversland en in andere sectoren waar mensen zichzelf tot deskundige en creabea uitriepen.
    En nu komen alle goedwillende amateurs opeens in opstand.
    Er zijn er gewoon te veel. Sterker, er gaan er nog meer komen.
    Ik noem het in veel gevallen verborgen werkloosheid.
    Benieuwd naar je reactie.

    • Ha die Pulp, voor een deel van de zzp’ers is er denk ik ook sprake van verborgen werkloosheid. Zeker in de recessiejaren die achter ons liggen, kregen zzp’ers ongetwijfeld minder geld binnen, zonder dat dit terug te zien was in de werkloosheidsstatistieken. Ik kan me voorstellen dat veel mensen in plaats van of naast hun baan als zzp’er beginnen. Misschien inderdaad met de droom om van een hobby een beroep te maken. Dat kan ik niemand kwalijk nemen. Ik neem ook niemand kwalijk wanneer ze hun tijd en kennis gratis weggeven, dat is hun eigen zaak. Of ik het verstandig vind is een andere zaak, maar we leven in een vrij land. Of al die twitteraars vandaag de welwillende amateurs zijn, betwijfel ik. Ik heb die indruk niet zondermeer. Ik denk wel dat de huidige arbeidsmarkt ruim voldoende is dat opdrachtgevers blijkbaar denken dat ze zich dit kunnen veroorloven. Dat hoeft zich overigens niet alleen af te spelen in het land der zelfstandigen, maar kan ook aan de hand zijn bij bijvoorbeeld vers afgestudeerde jongeren die gratis of bijna gratis stage gaan lopen om toch maar die ervaring in het eigen beroep op te doen. Zelf ben ik jaren terug door iemand met een PhD bediend in een koffietent. Dat vond ik wel tekenend. De dame in kwestie is overigens naar het buitenland vertrokken om alsnog iets te doen dat bij haar niveau en interesse past. Gelukkig maar. Ik denk dat de uitingen vandaag op Twitter een gevolg zijn van een ruime arbeidsmarkt die verder flexibiliseert en globaliseert. Hoe dan ook dank voor je uitvoerige reactie..

      Dat bedankje geldt ook voor de andere reacties overigens. Ik nodig anderen van harte uit om ook te reageren. De reactiemogelijkheid staat nog 2 weken open. : )

      Sippy

  2. ” Andersom vind ik het gek dat er blijkbaar genoeg zelfstandige professionals zijn die dat toelaten”
    Is het niet juist zo dat het vooral de niet zelfstandige professionals zijn die dat en masse doen? In mijn vakgebied is het volstrekt normaal om om niet lezingen te geven aan leken, maar dat is natuurlijk helemaal geen probleem aangezien je daar niet van afhankelijk bent voor je salaris. Het kan wel een precedent scheppen wat dus, zoals in dit artikel terecht genoemd, niet wenselijk is.

      • Wetenschappelijk onderzoek. De volgende vraag is dan dus ook duidelijk: dat doe je dus zo’n beetje altijd als werknemer. En het is natuurlijk intrinsiek aan de publieke sector dat PR zaken om niet worden gedaan. Dat schept het eerdergenoemde precedent.

      • Daar wil ik trouwens nog een aanvulling op doen. Ik zou het volstrekt onacceptabel vinden als iemand als ik, die onderzoek doet dat gefinancierd wordt door publieke middelen geld zou verdienen aan de presentatie van dat onderzoek aan het publiek (nu geldt dat natuurlijk ook voor de club die je uitnodigt, al hebben die natuurlijk wel kosten te maken).
        Het pijnpunt is natuurlijk wel een beetje dat je als onderzoeker wordt afgerekend op publicaties in vaktijdschriften en niet op publiekspresentaties, maar dat is weer een heel andere discussie.

  3. Ha Sippy,
    Ik snap de #tegendebakker maar al te goed maar heel veel #tegendebakker zzp-ers verdenk ik er van zich zonder voorbehoud op de markt te hebben gestort zonder zich te realiseren dat de zzp-er in principe niets te zeggen heeft. De opdrachtgevers bepalen en gaan in de meeste gevallen voor goedkoop.
    Ook is het soms moeilijk “nee” te verkopen aan een bestaande klant die je nog even uitwringt.
    Inderdaad, we leven in een vrij land maar mensen die in hun vrije tijd zzp-er spelen naast hun reguliere baan vind ik toch iets minder ondernemend.
    De zzp-er is aangeschoten wild en waarschijnlijk gaat dit niet verbeteren. Alle netwerkbijeenkomsten ten spijt. Flexibilisering van de arbeidsmarkt zal doorzetten omdat dit winstmaximalisatie op zou leveren.
    En in het verlengde van de zzp-er ligt de vrijwilliger. Die is gegarandeerd gratis!
    Leve de overheid die dit alles faciliteert.
    Wellicht klinken we wat zuur maar we zijn uiterst blij dat we je blog hebben leren kennen.
    groet
    PulpdeLuxe

    • Om te beginnen met het laatste: dank! Ik ben bezig met het afronden van een literatuuronderzoek (verschijnt begin 2016) over zzp’ers en uit onderzoek blijkt dat de onderhandelingspositie en daarmee ook het tarief en andere voorwaarden waaronder gewerkt wordt, sterk verschilt van zzp’er tot zzp’er. Er zijn zzp’ers waar de opdrachtgever bepaalt, een andere groep kan vrij gelijkwaardig onderhandelen en nog een groep kan zelf zijn of haar tarief bepalen voor het te leveren werk. Zoveel zzp’ers zoveel meningen, tarieven, achtergronden. Overigens zijn de meeste zzp’ers heel erg tevreden met het zzp-schap, ook als ze er niet snoeihard mee binnen lopen. Ook niet onbelangrijk.

  4. Diensten leveren met gesloten beurs zou om een win-win situatie moeten gaan, met dien verstande dat beide partijen zich hier goed bij moeten voelen.. Daar ben je uiteindelijk altijd zelf bij.
    Onder het mom van “behandel de ander zoals je zelf behandeld wilt worden” hierbij ook een verzoek aan sommige ZZP’ers om te stoppen met het Calimero-gedrag. Als je volwaardig behandeld wilt worden en als zodanig betaald worden doe dit zelf ook. Voor een dubbeltje op de voorste rang of korting vragen of om vriendendiensten vragen ‘omdat je een kleine freelancertje bent’ maakt alleen dat je jezelf projecteert als een niet succesvolle professional … Ook hier is een win-win situatie te bedenken .

    • Dank voor je reactie Liza, wat je dus eigenlijk zegt is dat de freelancer zichzelf moet emanciperen als ik het goed begrijp. Wanneer de freelancer zich opstelt als waardevolle professional, ook wanneer hij zelf opdrachtgever naar andere freelancers is, zal hij of zij ook als volwaardige professional worden benaderd door opdrachtgevers. Mooie toevoeging. Dank daarvoor.

  5. Volgens mij hangt het er gewoon erg vanaf of mensen het, indien ze genoeg tijd/geld zouden hebben, ook voor de lol zouden doen. Dat soort beroepen heb je ook (muzikant, kunstenaar), en daar zul je lijkt mij niet met de nek worden aangekeken als je het gratis doet. Eigenlijk vind ik het nooit terecht als je mensen er op aankijkt dat ze iets voor niks willen doen. Alleen maar mooi toch! Probleem is denk ik meer dat onze afhankelijkheid van werk/carriere gewoon zo ontzettend groot is geworden. Vind het wel heel zorgelijk als mensen iets voor niks doen wat ze, indien ze genoeg tijd/geld zouden hebben, nooit voor niks zouden doen. Dat zijn mensen die mogen klagen. Mensen die voor een beroep hebben gekozen wat toevallig heel veel mensen leuk vinden (muzikant of kunstenaar zoals ik al zei, maar misschien soms ook wel fotograaf en schrijver e.d.) hebben niet echt veel recht van klagen wat mij betreft. Oplossing voor (o.a.) deze problematiek zou misschien het onvoorwaardelijk basisinkomen kunnen zijn.

    • Mirjam, dank voor je input in deze. Het is dus eigenlijk heel dubbel. Het is waardevol wanneer mensen iets zo leuk vinden dat ze het ook wel gratis willen doen, maar er moet ook brood op de plank en daarin wringt de schoen, als ik je visie goed samenvat. Wat betreft het basisinkomen, dat is wellicht inderdaad een oplossing voor deze en andere problematiek die we op de arbeidsmarkt tegenkomen. Ik haalde het basisinkomen al eerder aan in het kader van robotisering en automatisering. Die blogs vind je hier: https://vanakkervindt.wordpress.com/2013/06/07/maatregelen-tegen-de-invasie-van-de-robots/ en hier: https://vanakkervindt.wordpress.com/2015/08/25/robotisering/

      • Interessante stukken ook, Sippy (al heb ik ze niet heel grondig gelezen, maar vrij snel doorgescand, sorry, weinig tijd). Volgens mij kun je weinig hebben tegen arbeidsproductiviteitsstijging, zolang de winst daaruit maar enigszins gelijk over mensen verdeeld wordt (en niet alleen naar de robot-bezitters gaat). Mogelijk via een onvoorwaardelijk basisinkomen dus inderdaad. Ik bedoel, denk dat veel fabrieksarbeiders e.d. maar wát blij zijn dat ze met hun geestdodende werk mogen kappen, ze doen het lijkt me namelijk toch al puur voor het geld. Fijn toch als iedereen wat meer aan zijn éigen behoeften kan toekomen? 40u per week werk moeten verrichten wat je kl*te vindt, vind ik weinig menselijk (er is dan gewoon zo weinig tijd/energie over voor eigen dingen). En misschien dat die eigen behoefte wel het schrijven van interessante stukken is (of foto’s/muziek/meubels maken, wat je persoonlijke voorkeur ook maar is), zelfs al zou je er niks voor krijgen. Geen probleem, wanneer er een onvoorwaardelijk basisinkomen zou zijn! Interessant stuk op dit vlak: http://www.peterfrase.com/2010/02/do-they-owe-us-a-living/

  6. Zelf geen ZZP’er, maar wel aktief als opdrachtgever en geinterreseerd in het fenomeen.
    Afhankelijk van welke markt je aktief bent, kwaliteit verkoopt altijd.
    Dit is ook hoe de markt werkt: je moet je onderscheiden van je concurrenten.
    Probleem is denk ik, dat we eraan gewend zijn geraakt dat nieuws, informatievoorziening en kennis gratis geworden zijn.

    • Hoi Martin, leuk dat ook een opdrachtgever zich mengt in de discussie. Gratis nieuws, informatie en kennis is inderdaad iets waaraan we grotendeels gewend lijken geraakt. Je zegt wel ook dat kwaliteit altijd verkoopt. Wanneer ik de tweets van gisteren (en ook vandaag wordt er nog het nodige gepost met de hashtag #tegendebakker) bekijk, krijg ik de indruk dat kwaliteit zichzelf wel verkoopt, maar dat de koper er niet de juiste prijs voor wil betalen. Is zoals iemand hier al zei de markt verziekt, zouden zzp’ers volgens jou assertiever moeten zijn, of zit er volgens jou veel kaf in het zzp-koren? Ik ben benieuwd wat jij -maar ook anderen- daarop te zeggen hebben.

Reacties zijn gesloten.