Pesten op de werkvloer deel 4: gevolgen voor de organisatie

 

pesten op het werk Van Akker Vindt 2013

In de eerdere blogs over pesten besteedde ik aandacht aan de omvang van het pestprobleem, de gevolgen voor het slachtoffer en kenmerken van organisaties waar de kans op pesten groter is dan elders. Duidelijk is dat pesten een probleem is dat meerdere mensen binnen een organisatie raakt en dat zijn niet alleen de slachtoffers, dat er veel factoren van invloed zijn en de gevolgen voor betrokkenen behoorlijk groot. Een van die betrokkenen is de actor van de organisatie zelf. Ook deze ondervindt de gevolgen van de verpeste werksfeer op de werkvloer. Om te beginnen kan hierbij worden gedacht aan een toename van het verzuim in de organisatie. 

Veel verzuim door slachtoffers en omstanders

Pesten op het werk leidt tot veel verzuim (cf. Ronner, et al, 2007, Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid). Volgens het Ministerie van SZW leidt pesten in Nederland tot ruim vier miljoen extra verzuimdagen per jaar en ook internationaal zijn de gevolgen groot, blijkt uit onderzoek. Fins onderzoek onder 5 duizend ziekenhuismedewerkers toont aan dat 2 procent van alle verzuim pesten als oorzaak had. Twee procent klinkt misschien niet direct als heel veel, maar het gaat wel om veel gemiste arbeidsuren en vooral veel leed voor betrokkenen. Ook uit ander onderzoek blijkt dat ruim een derde van de medewerkers zich weleens ziek heeft gemeld vanwege pesten. Veel van de slachtoffers uit dat onderzoek gingen ondanks gezondheidsklachten toch weer aan het werk, uit angst voor verdere escalatie. Dit betekent dat deze mensen onvoldoende gelegenheid krijgen om te herstellen van de stress, met alle mogelijke gevolgen van dien, voor henzelf en de organisatie. Organisaties moeten zieke medewerkers onder het door veel werkgevers ervaren ‘juk van de Wet Verbetering Poortwachter’ nog twee jaar doorbetalen en er alles aan doen om zieke medewerkers te re-integreren. Ook dit is in meerdere opzichten een kostbare zaak.

Ongelukken op het werk en productiviteit

Uit divers onderzoek komt naar voren dat de werkomstandigheden gekoppeld kan zijn aan de mentale gezondheid van de werknemers (Arnold et al, 2010). Wanneer mensen stress op het werk ondervinden, daalt de productiviteit en neemt bovendien de kans op ongelukken op het werk toe. Deze vergrote kans op ongelukken wordt toegeschreven aan gebrek aan concentratie, verminderde coördinatie en geprikkeldheid, waardoor de kansen op het maken van fouten groter wordt. Zeker op werkplekken die toch al gevaarlijk zijn, zoals bijvoorbeeld bouwplaatsen, of plekken waar bijvoorbeeld met giftige stoffen wordt gewerkt, kunnen de gevolgen ernstig zijn. Er is overigens niet precies bekend, hoeveel groter die kans op fouten dan precies is. Onderzoek toont verder aan dat zowel slachtoffers van pesten als getuigen van dergelijk pestgedrag minder productief zijn in hun werk (cf. Ronner, et al, 2007). “Op basis van zelfrapportage is berekend dat het gaat om een productiviteitsverlies van 1,5 tot 2 procent”, stellen Ronner en de haren in hun literatuurstudie. pesten op de werkvloer Van Akker Vindt 2014

Werktevredenheid

Werktevredenheid is belangrijk voor organisaties en mensen die er werken. Om nog even terug te komen op productiviteit, blijkt uit een overzicht van 300 studies dat er een sterke correlatie is tussen werktevredenheid en productiviteit. Ook op individueel niveau is er sprake van een sterk positief verband tussen tevredenheid en prestatie (cf. Robbins & Judge, 2011). Je hoeft niet enorm veel inlevingsvermogen te hebben om te kunnen constateren dat in ieder geval het slachtoffer van pesten en waarschijnlijk ook de omstanders het niet echt gezellig hebben op het werk en dus slecht zullen scoren op werktevredenheid.

Hoog verloop

Uit onderzoek blijkt dat in organisaties waar gepest wordt het verloopcijfer hoger is dan in organisaties waar geen sprake is van een pestprobleem. Om preciezer te zijn: een kwart van de medewerkers die te maken hebben met pesten, veranderen van baan (cf. Ronner et al, 2007). Dat geldt voor zowel de directe slachtoffers als de getuigen van pesterijen. De laatstgenoemde groep medewerkers vertrekt vanwege de slechte werksfeer, de verziekte verhoudingen en de intimiderende cultuur. Door het vertrek van deze mensen verliezen organisaties hun kennis en kunde en zullen nieuwe mensen moeten werven en inwerken. Behalve dat je dus goede medewerkers verliest, betekent dat ook weer productiviteitsverlies. Die nieuwe medewerker heb je niet direct en bovendien zal die niet vanaf dag een even productief zijn als de voormalig medewerker die vertrokken is en alle kennis al in huis had. Los van de kosten voor werving en selectie, schiet ook hier de organisatie er opnieuw bij in.

Ten slotte kunnen organisaties door het de pesterijen op het werk veel geld kwijt zijn aan juridische kosten die gemaakt moeten worden, bijvoorbeeld wanneer er inderdaad sprake is van letselschade door ongelukken op het werk of procedures die te maken kunnen hebben met de gevolgen van de pesterijen voor de slachtoffers. Natuurlijk kan dat ook nog negatieve publiciteit tot gevolg hebben. Als organisatie heb je dus alle reden om er alles aan te doen om pestgedrag te willen voorkomen. Op de manier waarop organisaties pestgedrag en de gevolgen kunnen aanpakken, of liever nog: voorkomen, kom ik in het laatste blog in deze serie over pesten op de werkvloer terug. 

de gevolgen van pesten op het werk zijn groot Van Akker Vindt 2014

 

Advertenties